Στην Οδύσσεια, η περιπέτεια των αντρών του Οδυσσέα παίρνει μια πολύ πιο σκοτεινή τροπή μετά τη Χώρα των Λωτοφάγων. Από την ήρεμη λήθη περνούν ξαφνικά σε έναν κόσμο όπου δεν υπάρχουν οι νόμοι και οι κανόνες που γνωρίζουν.
Τα πλοία φτάνουν στη χώρα των Κυκλώπων, έναν τόπο απομονωμένο από τον υπόλοιπο κόσμο. Εκεί οι άνθρωποι ζουν χωρίς πόλεις, βασιλιάδες ή οργανωμένες κοινωνίες. Κάθε οικογένεια ζει για τον εαυτό της και κανείς δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τους άλλους.
Η Σπηλιά του Πολύφημου
Ανάμεσα στους Κύκλωπες ξεχωρίζει ο Πολύφημος, ένας τεράστιος μονόφθαλμος βοσκός που ζει μόνος του σε μια σπηλιά κοντά στη θάλασσα.
Ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του ανακαλύπτουν τη σπηλιά του και αποφασίζουν να μπουν. Εκεί βρίσκουν άφθονα τρόφιμα και κοπάδια, και περιμένουν την επιστροφή του ιδιοκτήτη, ελπίζοντας πως θα τους προσφέρει τη φιλοξενία που επιβάλλει το έθιμο.
Όμως ο Πολύφημος δεν είναι άνθρωπος και δεν ακολουθεί τους κανόνες της ανθρώπινης φιλοξενίας.
Όταν επιστρέφει και αντιλαμβάνεται τους ξένους μέσα στη σπηλιά του, κλείνει την είσοδο με έναν τεράστιο βράχο. Οι άντρες του Οδυσσέα καταλαβαίνουν τότε ότι δεν έχουν απέναντί τους έναν οικοδεσπότη, αλλά έναν εχθρό που δεν μπορούν εύκολα να αντιμετωπίσουν.
Ο Πολύφημος
Ο Κύκλωπας δεν ενδιαφέρεται να μάθει ποιοι είναι ούτε από πού έρχονται. Αρπάζει μερικούς από τους άντρες και τους καταβροχθίζει.
Η κατάσταση γίνεται απελπιστική. Ο Οδυσσέας έχει απέναντί του έναν αντίπαλο πολύ ισχυρότερο από τον ίδιο, ενώ η έξοδος της σπηλιάς παραμένει κλεισμένη από τον τεράστιο βράχο.
Δεν μπορεί να τον νικήσει με τη δύναμη. Πρέπει να βρει έναν τρόπο να τον ξεγελάσει.
Το όνομα «Κανένας»
Ο Οδυσσέας συστήνεται στον Κύκλωπα με το όνομα «Κανένας». Η επιλογή αυτή μπορεί αρχικά να φαίνεται ασήμαντη, όμως σύντομα αποδεικνύεται καθοριστική.
Αφού ο Πολύφημος μεθά και αποκοιμιέται, ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του ετοιμάζουν την απόδρασή τους. Κατασκευάζουν έναν αιχμηρό ξύλινο πάσσαλο και, όταν βρίσκουν την κατάλληλη στιγμή, τον καρφώνουν στο μοναδικό μάτι του Κύκλωπα.
Ο Πολύφημος ξυπνά ουρλιάζοντας από τον πόνο και καλεί σε βοήθεια τους άλλους Κύκλωπες.
Εκείνοι τον ρωτούν ποιος του επιτέθηκε.
«Κανένας», απαντά.
Και έτσι, χωρίς να το καταλαβαίνουν, φεύγουν και τον αφήνουν μόνο του. Ο Οδυσσέας έχει κερδίσει το πρώτο μέρος της αναμέτρησης όχι με τη δύναμη, αλλά με την εξυπνάδα του.
Η Διαφυγή
Το επόμενο βήμα είναι να βγουν από τη σπηλιά. Ο Πολύφημος, πλέον τυφλός, στέκεται στην είσοδο και ψηλαφεί τα πρόβατά του καθώς αυτά βγαίνουν για βοσκή.
Ο Οδυσσέας καταφέρνει να εκμεταλλευτεί αυτή την αδυναμία. Κρύβει τους άντρες του κάτω από τα ζώα, ώστε να περάσουν απαρατήρητοι και να βγουν από τη σπηλιά.
Όταν τελικά φτάνουν στα πλοία τους, βρίσκονται ξανά στη θάλασσα. Είναι ελεύθεροι, αλλά ο κίνδυνος δεν έχει τελειώσει.
Η Κατάρα του Ποσειδώνα
Από την ασφάλεια του πλοίου, ο Οδυσσέας δεν μπορεί να αντισταθεί στην ανάγκη να αποκαλύψει την πραγματική του ταυτότητα. Λέει στον Πολύφημο ποιος τον τύφλωσε.
Το λάθος αυτό θα έχει συνέπειες.
Ο Πολύφημος σηκώνει τα χέρια του προς τον πατέρα του, τον Ποσειδώνα, και ζητά εκδίκηση. Παρακαλεί τον θεό να κάνει τον Οδυσσέα να πληρώσει για όσα του έκανε και, αν είναι δυνατόν, να μην επιστρέψει ποτέ στην πατρίδα του.
Ο Ποσειδώνας δεν θα ξεχάσει την προσβολή.
Από εκείνη τη στιγμή, το ταξίδι του Οδυσσέα δεν είναι απλώς ένας δύσκολος δρόμος προς την Ιθάκη. Έχει αποκτήσει έναν προσωπικό εχθρό ανάμεσα στους θεούς.
Το Σημείο Καμπής της Οδύσσειας
Η ιστορία του Πολύφημου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία καμπής της Οδύσσειας.
Μέχρι τότε, ο Οδυσσέας προσπαθεί απλώς να επιστρέψει στην πατρίδα του, αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες που συναντά στον δρόμο.
Μετά την τύφλωση του Πολύφημου, όμως, η επιστροφή του αποκτά ένα νέο εμπόδιο: την οργή του Ποσειδώνα.
Η θάλασσα που πρέπει να διασχίσει δεν είναι πια απλώς ο δρόμος προς την Ιθάκη. Είναι πλέον ο χώρος όπου ο θεός που προστατεύει τον Πολύφημο θα τον καταδιώκει ξανά και ξανά.
Σχολιάστε